رشد ۴۶ درصدی فروش بیمهبدنه بیمهنوین در جشنواره «رانندگی امن تا بهار»مرز ریمدان؛ شاهراه طلایی پیوند اقتصاد ایران، چین و پاکستان«بخوانیم برای ایران»؛ نسخه فرهنگی روزهای بحرانقرارداد مستقیم تبعیض بین کارکنان را از بین می برد/ صیانت دولت از نیروی کاراژدهای آسیا ترامپ را به عقب راند/ از استقبال سرد تا هشدار آتشین شی درباره تایوانشهید کمال خرازی بنیانگذار خبرگزاری نوین در ایران بود/ تغییر نام خبرگزاری پارس به ایرناتحقق عدالت در سلامت از مسیر پزشک خانواده/جنگ مانع حرکت ما به سمت جلو نمیشودپیام ویژه سرمربی آلمانی به مردم ایران؛ در آمریکا نشان دهید چقدر قوی هستید + فیلمندای زاگرس – تهران- با مجازی شدن هفتمین نمایشگاه کتاب تهران، جریان نشر در ایران بار دیگر نشان داد که حتی در شرایط دشوار نیز مسیر کتاب و آگاهی متوقف نمیشود. این رویداد حالا فراتر از یک تغییر شکل برگزاری، به نشانهای از پایداری فرهنگ و تابآوری اجتماعی تبدیل شده است.
به گزارش ایرنازندگی- هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران از بیستوششم اردیبهشت تا دوم خرداد ۱۴۰۵ با شعار «بخوانیم برای ایران» در سایت رسمی نمایشگاه کتاب برگزار میشود. برای خریداران کتاب در این دوره، تخفیف ۲۵ درصدی شامل ۱۵ درصد تخفیف ناشر و ۱۰ درصد یارانه خرید کتاب تا سقف دو میلیون تومان در نظر گرفته شده و همچنین ارسال بستههای خریداریشده به سراسر کشور با همکاری شرکت ملی پست ایران بهصورت رایگان انجام خواهد شد.
در همین زمینه، حاتم ابتسام، کارشناس کتاب و پژوهشگر حوزه نشر، در گفتوگو با خبرنگار ایرنازندگی، مجازی شدن نمایشگاه کتاب را صرفاً یک جابهجایی در شیوه برگزاری نمیداند؛ بلکه معتقد است این تغییر میتواند به فرصتی برای بازتعریف نقش کتاب در شرایط امروز جامعه تبدیل شود.
نمایشگاه مجازی؛ شکستن انحصار مرکزگرایی فرهنگی
ابتسام مجازی شدن نمایشگاه کتاب را نشانهای از تابآوری فرهنگی جامعه میداند و میگوید: «کتاب را به دلایل زیادی میخوانیم و به دلایل بیشتری هم کتاب میخریم. این روزها آنچه از خرید و خواندن کتاب توقع داریم، ذیل همان آرایش جنگی و مقاومتی است که باید در ارکان و بخشهای مختلف جامعه دیده شود.»
او ادامه میدهد: «چرخه تولید، توزیع و مطالعه کتاب نقشآفرینانی دارد که هرکدام در وضعیتهای اجتماعی خاص—چه همهگیری کرونا باشد و چه وقوع جنگ—باید وضعیت تازهای برای خود تعریف کنند. نویسنده باید موضوعات و رویکردهای تازهای را برای تألیف برگزیند، ناشر باید خطوط محتوایی درخوری در حوزه وطن، پاسداری و پایداری تعریف کند و موزع و فروشنده نیز باید با تدابیر تازه و کارآمد، کتاب را به دست مخاطبانش برساند.»
این پژوهشگر حوزه نشر با اشاره به تغییر نیازهای مخاطبان در شرایط امروز تأکید میکند: «مخاطب هم نیازها و احوالات دیگری پیدا کرده و اگر اهل خواندن باشد، آن را در کتابها جستوجو میکند. نمایشگاه مجازی نیز زمانی در ساحت ایدهآل خود قرار میگیرد که متناسب با همین وضعیت تازه، موضعگیری کند.»
او تأکید میکند: «به همین دلیل میتوان گفت کتاب همچنان نقش فرهنگی و تمدنی خود را ایفا میکند و در تداوم جریان دانش، متناسب با نیاز روز و شرایط تازه، میدانگشایی و میدانداری میکند. کتاب خود ستون حامل بار فرهنگ است و پایداری فرهنگی و مقاومت از اصولی است که جریان نشر بر آن استوار شده است.»
کتاب؛ حلقه اتصال نسل امروز با حافظه تاریخی
ابتسام درباره نقش کتاب در پیوند نسل امروز با فرهنگ و تاریخ کشور میگوید: «نسل امروز بیش از هر زمانی به فرهنگ و تاریخ روی خوش نشان داده و ضرورت بازگشت به آن و مطالعهاش را درک کرده است. طبیعی است که این نیاز را در منابعی متقن جستوجو کند و چه منبعی بهتر از کتاب.»
کتاب فقط یک منبع نیست، بلکه یک زبان مشترک برای گفتوگو میان نسلهاست
او ادامه میدهد: «کتاب فقط یک منبع نیست، بلکه یک زبان مشترک برای گفتوگو میان نسلهاست. کتاب به نسل امروز کمک میکند بفهمد آنچه امروز تجربه میکند، ریشه در کدام بخش از حافظه تاریخیاش دارد.»
این کارشناس کتاب تأکید میکند: «کتاب است که میتواند از پس حجم پرسشها و ابهامات تاریخی بربیاید. اتقان و قابل اتکا بودن، حلقه گمشده بسیاری از محتواهای امروز است و کمتر بسته محتوایی مانند کتاب وجود دارد که بتواند اعتماد نسل حساس امروز را جلب کند.»
او میافزاید: «البته این اعتماد نمیتواند یکطرفه باشد و خالقان و عاملان کتاب نیز باید این اعتماد را با همراهی و توجه، زنده و گرم نگه دارند.»
تاریخ؛ راهی برای فهم امروز
ابتسام با تأکید بر اهمیت نگاه مسئلهمحور در تولید کتاب میگوید: «خالقان و عاملان کتاب باید به نگاه مسئلهمحور مجهز باشند. مسائلی که مخاطبان با آن مواجهاند، حتماً باید در مطالعات تاریخی پاسخ داده شود.»
او ادامه میدهد: «نباید در توضیحدهندگی تاریخ برای نسل امروز تردید داشت؛ تاریخ، ریشه بسیاری از مسائل را در خود توضیح میدهد. آنچه محل تردید است، روش مسئلهیابی و شیوه بیان این مسائل است که نیازمند بازبینی و تأمل جدی است.»
این پژوهشگر حوزه نشر تأکید میکند: «مطالعه تاریخ زمانی میتواند به فهم بهتر امروز و تقویت هویت فرهنگی و اجتماعی کمک کند که با روشهای تازه و رویکردهای مسئلهمحور برای نسل جدید روایت شود.»
کتاب؛ ضرورتی برای زندگی روزمره
ابتسام درباره راهکارهای ترویج مطالعه نیز میگوید: «باید مردم را با گفتن از کتاب و درونیاتش به این درک رساند که کتاب میتواند دغدغهها، نگرانیها و کاستیهای آنها را پاسخ دهد.»
او ادامه میدهد: «با کتاب است که میتوان راههای خطا را نرفت و مسیر درست را بهتر انتخاب کرد. انتخاب کتاب بهعنوان راهحلی برای رشد، باید به یک ضرورت شناختهشده تبدیل شود.»
باید از تقدسبخشی به کتاب فاصله بگیریم و آن را بهعنوان یک ضرورت روزمره معرفی کنیم
این کارشناس حوزه نشر تأکید میکند: «پس از آن، مخاطب بهدنبال نیاز خود به کتاب، جویای محتوای آن میشود و اینجاست که ناشران و رسانهها باید از کتابها بگویند.»
ابتسام با اشاره به ضعف جدی در حوزه معرفی کتاب میگوید: «مرورنویسی کتاب هنوز آنگونه که باید در ادبیات نشر ایران جدی گرفته نشده و این حلقه مفقوده، هم بر میزان مطالعه و هم بر انتخاب آگاهانه کتاب اثر گذاشته است.»
او تصریح میکند: «اصولاً باید از تقدسبخشی به کتاب فاصله بگیریم و آن را بهعنوان یک ضرورت روزمره معرفی کنیم.»
مطالعه تاریخ؛ ضرورتی برای عبور از تلاطمها
در شرایطی که جامعه با حجم زیادی از اخبار، روایتها و نگرانیهای مختلف مواجه است، توجه به کتاب و بهویژه آثار تاریخی و تحلیلی، بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند. بسیاری از رخدادهای امروز، ریشه در تجربههای تاریخی دارند و شناخت گذشته میتواند به فهم دقیقتر شرایط فعلی کمک کند. شاید به همین دلیل است که در روزهای اخیر، توجه به کتابهای تاریخی، مستند و تحلیلی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته؛ چرا که جامعه تلاش میکند پاسخ بسیاری از پرسشهای امروز خود را در حافظه تاریخی و تجربههای پیشین جستوجو کند.
در همین زمینه، ابتسام در پایان با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی در جامعه میگوید: «ما ناگزیریم آگاهی خود را افزایش دهیم؛ چرا که شناخت و معرفت، شرط مواجهه درست با هر مسئلهای است.»
دیدگاهتان را بنویسید