رسانه نباید بلندگوی مدیران باشد؛ مطالبه‌گری، مرز میان خبرنگار و تریبون روابط‌عمومی است

حجت‌الاسلام محمدباقر هاشمی معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی ایلام در نشست با اصحاب رسانه استان ایلام به مناسبت روز خبرنگار، با اشاره به جایگاه اجتماعی خبرنگاران اظهار کرد: خبرنگاری صرفاً انتقال چند خبر و رویداد به مخاطب نیست، بلکه حرفه‌ای است که با افکار عمومی، اعتماد مردم و تصمیم‌گیری مدیران ارتباط مستقیم دارد و از همین رو، مسئولیت آن بسیار فراتر از انتشار یک متن یا گزارش است.

وی با بیان اینکه حقیقت باید نقطه آغاز و پایان فعالیت رسانه‌ای باشد، افزود: خبرنگار اگر اعتماد مخاطب را از دست بدهد، مهم‌ترین سرمایه خود را از دست داده است؛ بنابراین سرعت انتشار خبر، جذابیت تیتر یا حتی افزایش مخاطب نباید جای دقت، صحت و صداقت را بگیرد. رسانه‌ای ماندگار است که مخاطب بداند آنچه می‌خواند، حاصل بررسی و مسئولیت‌پذیری است.

هاشمی با صراحت درباره نسبت رسانه و مسئولان گفت: رسانه برای تعریف کردن از مدیران ایجاد نشده است. همان‌گونه که دستاوردهای یک دستگاه باید دیده شود، ضعف‌ها، ناکارآمدی‌ها و مشکلات آن نیز باید در معرض افکار عمومی قرار گیرد. اگر قرار باشد رسانه تنها عملکرد مثبت مدیران را منتشر کند و از بیان کاستی‌ها پرهیز داشته باشد، عملاً بخشی از فلسفه وجودی خود را از دست داده است.

معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی ایلام ادامه داد: نقد رسانه‌ای زمانی اثرگذار است که هدف آن اصلاح باشد، نه تخریب. خبرنگار باید بتواند یک مدیر یا دستگاه را درباره عملکردش مورد پرسش قرار دهد، اما این مطالبه‌گری باید بر اطلاعات دقیق، مستندات قابل اتکا و انصاف حرفه‌ای استوار باشد؛ زیرا عبور از مرز نقد به تخریب، هم اعتبار رسانه را خدشه‌دار می‌کند و هم اصل مطالبه‌گری را زیر سؤال می‌برد.

وی تأکید کرد: رسانه حرفه‌ای نه روابط‌عمومی دستگاه‌هاست و نه مخالف آنها؛ رسانه باید در جایگاه خودش بایستد و واقعیت را روایت کند. اگر مدیری عملکرد قابل دفاعی دارد، باید این عملکرد دیده شود و اگر در بخشی کوتاهی یا کمبود وجود دارد، همان موضوع نیز باید بدون ملاحظه و البته با رعایت انصاف مطرح شود.

هاشمی با اشاره به ضرورت رعایت اخلاق حرفه‌ای در فعالیت رسانه‌ای گفت: مطالبه حقوق مردم به معنای نادیده گرفتن حقوق اشخاص نیست. خبرنگار می‌تواند درباره یک مسئله عمومی بسیار صریح باشد، اما نباید برای جذاب‌تر شدن یک خبر، حریم خصوصی افراد یا آبروی اشخاص را هزینه کند. مرز میان شفافیت و هتک حرمت باید برای رسانه کاملاً روشن باشد.

وی حوزه سلامت را یکی از حساس‌ترین عرصه‌های مطالبه‌گری رسانه‌ای دانست و اظهار کرد: وقتی موضوع خبر بیمار، درمان، دارو یا خدمات پزشکی است، دیگر با یک مسئله معمولی اداری مواجه نیستیم؛ پای سلامت و زندگی انسان‌ها در میان است. به همین دلیل، مشکلات این حوزه باید با دقت بیشتری بررسی و مطالبات مردم با جدیت بیشتری دنبال شود.

معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی ایلام افزود: بیماری، بستری شدن و مراجعه به مراکز درمانی، شرایط متفاوتی برای مردم ایجاد می‌کند و طبیعی است که بیمار و خانواده او در چنین وضعیتی نسبت به کیفیت خدمات، نحوه برخورد، امکانات و روند درمان حساس باشند. این گلایه‌ها نباید صرفاً به عنوان نارضایتی تلقی شود؛ بخشی از آنها می‌تواند نشانه یک مشکل واقعی باشد که نیازمند بررسی و پاسخگویی است.

هاشمی در ادامه به وظایف حوزه بهداشت و بخش‌های نظارتی دانشگاه اشاره کرد و گفت: اجرای قانون در برخی مواقع ممکن است برای افراد یا مجموعه‌هایی خوشایند نباشد، اما مسئولیت نظارتی را نمی‌توان به دلیل فشار یا نارضایتی کنار گذاشت. دستگاه متولی باید وظیفه قانونی خود را انجام دهد و رسانه نیز باید در بررسی چنین موضوعاتی، هم مطالبه مردم و هم چارچوب قانونی مسئولیت دستگاه را در نظر بگیرد.

وی درباره حوزه غذا و دارو نیز بیان کرد: هر کمبود یا مشکلی را نمی‌توان بدون بررسی به عملکرد یک دستگاه نسبت داد؛ برخی مسائل متأثر از شرایط عمومی کشور و زنجیره تأمین هستند. با این حال، این موضوع نباید بهانه‌ای برای نادیده گرفتن مطالبه مردم باشد. رسانه باید مسئله را مطرح کند، پاسخ مسئول مربوط را بگیرد و ابعاد مختلف آن را برای افکار عمومی روشن کند.
معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی ایلام یکی از مسائل اساسی حوزه سلامت را کمبود زیرساخت‌های متناسب با مأموریت‌های این مجموعه عنوان کرد و افزود: نمی‌توان از نظام سلامت انتظار ارائه خدمات در بالاترین سطح داشت، اما در تأمین تجهیزات، فضای فیزیکی، امکانات تخصصی و نیروی انسانی متناسب با نیازها با محدودیت مواجه بود. ارتقای کیفیت خدمات، بدون تقویت این زیرساخت‌ها امکان‌پذیر نیست.

هاشمی تصریح کرد: مطالبه مردم، دریافت خدمات سلامت با کیفیت و در شأن آنهاست و این مطالبه باید جدی گرفته شود. هرچقدر فاصله میان امکانات موجود و نیاز واقعی جامعه کمتر شود، رضایت مردم نیز افزایش خواهد یافت و این موضوع نیازمند تصمیم‌های دقیق، تأمین منابع و پیگیری مستمر است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به عملکرد مدیریت دانشگاه علوم پزشکی ایلام گفت: نمی‌توان تلاش مدیران و کارکنان مجموعه سلامت را نادیده گرفت. این مجموعه در دوره‌های مختلف با مسائل و محدودیت‌های متعددی مواجه بوده و ارزیابی عملکرد آن باید با در نظر گرفتن شرایط واقعی انجام شود؛ اما این موضوع نباید مانع از بیان ضعف‌ها و مطالبه برای رفع مشکلات شود.

معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی ایلام خاطرنشان کرد: دفاع از عملکرد یک مجموعه نباید به معنای بستن راه نقد باشد. اتفاقاً مدیری که به دنبال اصلاح امور است، باید از نقد مستند و منصفانه استقبال کند؛ زیرا رسانه می‌تواند نقاطی را ببیند که گاهی در ساختار اداری به دلیل روزمرگی یا فاصله با مردم کمتر دیده می‌شوند.

هاشمی در پایان، رسانه را یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال مطالبات جامعه به مسئولان دانست و گفت: خبرنگار باید صدای مردمی باشد که شاید امکان حضور در اتاق مدیران و بیان مستقیم مشکلات خود را ندارند. اگر رسانه بتواند مطالبه را دقیق، مستند، شفاف و منصفانه مطرح کند و تا دریافت پاسخ مسئول مربوط موضوع را دنبال کند، آن‌گاه نقش واقعی خود را در جامعه ایفا کرده است؛ نقشی که نه با تعریف و تمجید صرف، بلکه با حقیقت‌گویی و مطالبه‌گری مسئولانه معنا پیدا می‌کند.