خرمشهر؛ شهری که با ایمان و ایستادگی آزاد شد

به گزارش خبرنگار ایرنا، آزادسازی خرمشهر یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران در دوران جنگ ایران و عراق است که پس از ۵۷۸ روز مقاومت و اشغال توسط نیروهای بعثی، در سوم خرداد ۱۳۶۱ توسط رزمندگان اسلامی در عملیات بیت‌المقدس آزاد شد.

ارتش بعث عراق به فرماندهی صدام حسین، در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ با حمله گسترده‌ای علیه ایران، آغازگر جنگ بود.

خرمشهر به دلیل قرار گرفتن در کنار اروندرود و نزدیکی به مرز عراق، موقعیت راهبردی برای دشمن داشت و این شهر یکی از نخستین اهداف تهاجم آنها بود.

نیروهای عراقی با پشتیبانی تانک‌ها، توپخانه و نیروی هوایی به نوار مرزی شهر حمله کردند و در مقابل، مردم عادی، سپاه، ارتش و نیروهای داوطلب با امکانات محدود به دفاع از شهر پرداختند.

مقاومت خرمشهر ۳۴ روز ادامه داشت و به دلیل شدت درگیری‌ها، این شهر به «خونین‌شهر» معروف شد. مردم خرمشهر در جریان محاصره و نبرد شهری، نقش مهمی ایفا کردند.

بسیاری از جوانان، زنان و نیروهای داوطلب در کنار ارتش و سپاه از شهر دفاع کردند.

مسجد جامع خرمشهر نماد مقاومت

مسجد جامع خرمشهر به مرکز مقاومت و امدادرسانی تبدیل شده بود و نماد پایداری مردم شهر به شمار می‌رفت. با وجود مقاومت شدید، کمبود تجهیزات و فشار سنگین ارتش عراق باعث سقوط خرمشهر در چهارم آبان ۱۳۵۹ شد.

عملیات بیت‌المقدس و آزادی خرمشهر

پس از ماه‌ها برنامه‌ریزی، نیروهای ایرانی در اردیبهشت ۱۳۶۱ عملیات گسترده‌ای با نام عملیات بیت‌المقدس را آغاز کردند.

این عملیات با مشارکت ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران و نیروهای بسیجی انجام شد و در نهایت، در سوم خرداد ۱۳۶۱ خرمشهر آزاد شد.

هزاران نیروی عراقی به اسارت درآمدند و این پیروزی تاثیر بزرگی بر روند جنگ و روحیه مردم ایران گذاشت.

جمله مشهور «خرمشهر را خدا آزاد کرد» از سخنان روح‌الله خمینی پس از این پیروزی، در حافظه تاریخی ایرانیان ماندگار شد.

اهمیت آزادی خرمشهر

آزادسازی خرمشهر چند پیامد مهم داشت: افزایش روحیه ملی و اتحاد مردم ایران، تغییر موازنه نظامی به سود ایران، اثبات توانایی نیروهای ایرانی در عملیات‌های بزرگ و تبدیل شدن سوم خرداد به نماد مقاومت و ایثار.

امروزه سوم خرداد در ایران به عنوان روز مقاومت، ایثار و پیروزی گرامی داشته می‌شود.

خرمشهر تنها یک شهر نیست؛ بلکه نماد ایستادگی مردم ایران در برابر تجاوز و جنگ است.

مقاومت ۳۴ روزه و آزادی این شهر پس از ۵۷۸ روز اشغال، بخشی ماندگار از تاریخ معاصر ایران به شمار می‌رود و هر ساله یاد و خاطره آن گرامی داشته می‌شود.

حجت‌الاسلام محمدجواد عادل‌پور، امام جمعه خرمشهر نیز در گرامیداشت سالروز فتح خرمشهر در عملیات بیت‌المقدس گفت: مردم این شهر با دست خالی ۳۵ روز در برابر دشمن تا بن دندان مسلح مقاومت کردند و سپس همین ملت با نیروی ایمان و اراده پولادین، خرمشهر را آزاد ساخت.

فرماندار ویژه شهرستان خرمشهر در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید(ره) و شهدای جنگ تحمیلی و رمضان گفت: خرمشهر با این پتانسیل، ظرفیت فرهنگی و تاریخی و حضور پررنگ در تاریخ دفاع مقدس، روزی به نام خود ندارد و ما انتظار داریم یک روز در تقویم کشور میهن اسلامی به عنوان روز خرمشهر ثبت شود.

لفته دورکوندی افزود: روز سوم خرداد، روز آزادسازی خرمشهر بوده و باید یک هفته یا دهه به عنوان دهه پیروزی یا دهه آزادسازی خرمشهر ثبت شود که مکاتبات آن انجام شده است و مسئولان ذی‌ربط و بنیاد حفظ آثار این موضوع را پیگیری کنند.

وی اظهار کرد: سالروز آزادسازی خرمشهر، تجلی فرهنگ مقاومت، ایثار و شهادت است و ما موظفیم این فرهنگ غنی را به نسل‌های جوان انتقال دهیم.

خرمشهر پیش از آغاز جنگ تحمیلی، یکی از مهم‌ترین بنادر تجاری و اقتصادی ایران در جنوب کشور به شمار می‌رفت و به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه، نقش مهمی در صادرات، واردات و حمل‌ونقل دریایی داشت.

این شهر همچنین به عنوان یکی از مراکز مهم فرهنگی و اجتماعی خوزستان شناخته می‌شد و اقوام مختلف در کنار یکدیگر در آن زندگی می‌کردند.

پس از پایان جنگ و آزادسازی خرمشهر، روند بازسازی این شهر آغاز شد و بسیاری از زیرساخت‌های تخریب‌شده به تدریج احیا شدند. با وجود خسارت‌های گسترده جنگ، خرمشهر همچنان به عنوان نماد مقاومت و پایداری مردم ایران شناخته می‌شود و هر ساله میزبان کاروان‌های راهیان نور و علاقه‌مندان به تاریخ دفاع مقدس است.