خُرد شدن و تغییر کاربری زمین‌ها، سد راه کشاورزی نوین در ایلام

به گزارش خبرنگار ایرنا، حشمت‌ عزیزان در آیین آغاز به کار دهمین نشست ترویج بهره‌وری کشاورزی که به مناسبت روز جهانی خاک و با شعار «خاک‌های سالم برای شهرهای سالم» در محل فرمانداری ایلام برگزار شد، اظهار کرد: یکپارچه‌سازی اراضی و جلوگیری از تغییر کاربری‌های غیرمجاز، نه تنها یک الزام قانونی بلکه ضرورتی حیاتی برای حفظ امنیت غذایی است که تحقق آن نیازمند عزم جدی دستگاه‌های نظارتی و فرهنگ‌سازی عمومی است.

وی با اشاره به عوارض طبیعی پیچیده و بافت کوهستانی ایلام، توسعه باغ‌ها در زمین‌های شیب‌دار را یکی از موفق‌ترین طرح‌های اجرا شده از اواسط دهه ۸۰ تاکنون دانست و افزود: این اقدام علاوه بر ارزش اقتصادی، نقش بی‌بدیلی در کنترل روان‌آب‌ها و جلوگیری از فرسایش خاک ایفا کرده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی ایلام تصریح کرد: بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، امسال نیز دست‌کم ۵۰۰ هکتار باغ جدید در سطح استان ایجاد خواهد شد که گامی بلند در راستای تثبیت خاک و اشتغال‌زایی محسوب می‌شود.

مدیریت منابع آبی و ممنوعیت آتش‌زدن بقایای گیاهی

عزیزان در ادامه به اقدامات حفاظتی در حوزه آب و خاک اشاره کرد و گفت: استفاده از پساب‌های تصفیه‌شده صنعتی در چرخه کشاورزی و اعمال ممنوعیت‌های سخت‌گیرانه برای جلوگیری از آتش‌زدن بقایای گیاهی (کاه و کلش) از جمله اقدامات عملیاتی برای حفظ ساختار خاک و منابع آبی استان است.

مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان ایلام نیز در ادامه این نشست با هشداری جدی نسبت به تغییرات اقلیمی گفت: فعالیت‌های انسانی و انتشار گازهای گلخانه‌ای منجر به افزایش یک تا ۲ درجه‌ای دمای کره زمین شده است که در چنین شرایطی رویکرد ما باید از بهره‌برداری صرف، به سمت «سازگاری با طبیعت» تغییر یابد.

تورج کرمی با تشریح قانون جامع حفاظت از خاک مصوب سال ۱۳۹۸، اظهار کرد: این قانون در ۲۶ ماده و ۴ تبصره، نقشه راه حفاظت از این سرمایه ملی است و طبق مواد ۲، ۶، ۸ و ۹ این قانون، وزارت جهاد کشاورزی مکلف به شناسایی کانون‌های آلودگی، پایش حاصلخیزی و تهیه نقشه جامع کاربری خاک شده است.

الزام صنایع به پایش خاک و جبران خسارت

وی با بیان اینکه سازمان حفاظت محیط زیست طبق قانون وظیفه نظارت عالیه را بر عهده دارد، افزود: تمامی واحدهای تولیدی، صنعتی، معدنی و خدماتی ملزم به پایش وضعیت خاک در محدوده فعالیت خود هستند و در صورت تخریب، باید خسارت‌های وارده به محیط زیست و خزانه دولت محاسبه و پرداخت شود.

مدیر آب و خاک جهاد کشاورزی ایلام با اشاره به ظرفیت‌های کم‌نظیر استان گفت: اگرچه ایلام تنها یک درصد جمعیت کشور را دارد اما اجرای ابرپروژه‌هایی همچون «سامانه گرمسیری»، «احیای دشت‌های خوزستان و ایلام» و طرح‌های مهار آب‌های مرزی، جایگاه این استان را در حوزه آب و خاک ممتاز کرده است.

وی تأکید کرد: سیاست فعلی جهاد کشاورزی، هدایت کشاورزان به سمت کشت محصولات کم‌آب‌بر و سازگار با اقلیم نظیر انجیر، انگور و بادام است تا فشار بر منابع آبی زیرزمینی کاهش یابد.

خاک؛ منبعی تجدیدناپذیر که نیازمند «اتاق فکر» است

رئیس اداره منابع‌طبیعی و آبخیزداری استان ایلام نیز در این آیین با تأکید بر اینکه خاک منبعی غیرقابل تجدید است، گفت: هرگونه پروژه توسعه‌محور در استان باید پیوست زیست‌محیطی داشته باشد و پیش از اجرا، در اتاق فکری متشکل از متخصصان امر بررسی شود تا از آسیب‌های جبران‌ناپذیر به اکوسیستم جلوگیری گردد.

عباس سلطانی آتش‌سوزی جنگل‌ها و تغییر کاربری اراضی را دو عامل اصلی فرسایش خاک در ایلام برشمرد و یادآور شد: عملیات‌های زیست‌بومی نظیر بذرکاری و نهال‌کاری که توسط منابع طبیعی انجام می‌شود و در کنار مشارکت مردم و دستگاه‌هایی نظیر شهرداری، تنها راه نجات عرصه‌های طبیعی استان از خطر نابودی است.

بر پایاه این گزارش دهمین کاروان ترویج بهره‌وری کشاورزی با محوریت فعالیت‌های شهرداری ایلام و حضور مدیران دستگاه‌های اجرایی مرتبط، به مناسبت ۵ دسامبر (۱۵ آذرماه) روز جهانی خاک برگزار شد.