تهران- اگر مروری بر فرمایشات «امامین انقلاب» داشته باشیم پی میبریم، ایشان کلید موفقیت کشور را استقلال خواهی و ایستادگی در برابر نظام سلطه دانستهاند، سلطهای که هیچگاه نتوانست خواست و اراده مردم را برای پیروزی نظام اسلامی در جغرافیای پهناور ایران پذیرا باشد، از این رو ۱۶ آذر روز دانشجوی ضد سلطه است.
به گزارش ندای زاگرس و به نقل از ایرنا، دانشگاه از مهمترین و حساسترین مراکزی است که نقش عمده و مهمی در استقلال کشور ایفا می کند، چرا که اکثر مدیران جامعه از بین فارغ التحصیلان دانشگاهها و مراکز تعلیم و تربیت انتخاب میشوند، از این رو این نهاد علم همواره مورد تهاجم فرهنگ سلطه در جهان بوده است تا از این طریق با پرورش مُهرهها و دست نشاندههای خود آینده را رقم بزنند. براین اساس بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران چه در طول نهضت مبارزه با رژیم پهلوی و چه پس از پیروزی انقلاب اسلامی نکات مهمی را درباره دانشجویان بیان کردند؛ نکاتی که همچنان برای جنش دانشجویی تازگی دارد.
توصیههای پدرانه امام به دانشجویان
در صحیفه حضرت روح الله آمده است: «وصیت اینجانب به جوانان عزیز، دانشسراها و دبیرستانها و دانشگاهها آن است که خودشان شجاعانه در مقابل انحرافات قیام کنند تا استقلال و آزادی خود و کشور و ملت خودشان مصون باشد. دانشگاهیها بدانند، همانطور که یک مجتهد در سرنوشت خود باید دخالت کند، یک دانشجوی جوان هم باید در سرنوشت خود دخالت کند، فرق ما بین دانشگاهی و دانشجو و مثلاً مدرسهای و اینها نیست، همهشان با هم هستند.»
یک توصیه دیگر «امامِ امت» به فرزندان خود، حفظ و دفاع از استقلال ملی بود. ایشان میفرمایند: «بزرگترین وابستگی ملتهای مستضعف به ابرقدرتها و مستکبران، وابستگی فکری و درونی است که سایر وابستگیها از آن سرچشمه می گیرد. شما استادان و فرهنگیان، دانشجویان، دانشگاهها و دانشسراها، باید کوشش کنید و مغزها را از این وابستگی فکری شستشو دهید تا با این خدمت بزرگ و ارزنده، ملت و کشور خود را نجات دهید. »
ایشان در بیانات متعدد خویش با عبارات گوناگون این مطلب مهم را متذکر شدهاند که «دانشگاه، مبداءِ همه تحولات است». هم چنین در مواردی دیگر با بکارگیری واژگانی همچون «مقدرات» و «سرنوشت»، دانشگاه را منشاءِ این مقدرات و سرنوشت میدانند و آن را در رأس امور میخوانند؛ از جمله: «مقدرات این مملکت، دست این دانشگاهیهاست»، «از دانشگاه [است که] باید سرنوشت یک ملت تعیین شود» و «دانشگاه که رأس امور هست و تقدیرات یک کشوری، مقدرات یک کشوری بسته به وجود آنهاست، باید جدیّت کنند که روی خودشان را از غرب و شرق برگردانند».
از بیانات امام(ره) میتوان نتیجهگیریکرد که از «موانع» رشد و استقلال دانشگاهها و اتّکا به خود و خودکفایی، نفوذ آن دسته از افکار غربی و شرقی است که باعث میشوند ملت ما، بویژه دانشگاهیان، به دنبالهروی از آن افکار و بیگانگی از خود و درنتیجه تسلیم دربرابر خواستهها و منافع مستکبران کشانده شوند و هدف این است که آن افکار را بر اقتصاد، فرهنگ و سیاست ما مسلط کنند و ما را از خویشتن خویش و استقلال و خوداتّکایی خالی سازند تا همواره چشممان درپی آنها باشد و اهداف و آمال و آرزوهایمان را در وجود آنها و در تسلط و رهبری آنها بر خود یافت کنیم.
امام مهربان و بنیانگذار انقلاب اسلامی و فرهنگی ایران، در مقام پدری دلسوز با دلی آرام و قلبی مطمئن، ضمن روشن کردن همه جوانب مربوط، در نهایت آرزو و دعا میکنند که دانشگاهی مفید برای ملت داشته باشیم؛ آن چنان دانشگاهی که مرکز تخصص علمی و انسانسازی باشد، که نه تنها از کشورهای اسلامی بلکه از ملتهای دیگر نیز برای تحصیل به دانشگاههای ما بیایند.
پس از آنکه «پیر مراد» ما ترک دنیا کرد و به لقاءالله پیوست؛ همان نصحیتهای داهیانه به دانشجویان و جوانان سرزمین کهن ایران از سوی خلف برحقشان حضرت آیت الله خامنهای بیان شده است و همواره با فرمایشاتشان راه و مسیر را برای دانشجویان و جنبش دانشجویی مشخص میکنند. کلام امامین انقلاب بهترین راهبرد برای خانواده اعظم دانشگاه اعم از دانشجویان و اساتید است. بعد از پایان جنگ تحمیلی ۸ ساله یک پوست اندازی در بدنه دانشگاهها صورت گرفت، جوانانی به مراکر علمی راه یافتند که از یک سو خود را مطالبهگر میدانستند و از منظر دیگر کنشگری سیاسی میکردند. حال این پرسش مطرح میشد: آیا اصلا دانشجو باید سیاسی باشد؟
دانشجویِ سیاسی
حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب در نطق به یادماندنی در دهه ۷۰ فرموده بودند: «خدا لعنت کند آن دستهایی را که تلاش کردهاند و میکنند که قشر جوان و دانشگاه ما را غیر سیاسی کنند. بنده دلم میخواهد این جوانان ما شما دانشجویان؛ چه دختر، چه پسر و حتّی دانشآموزان مدارس روی این ریزترین پدیدههای سیاسی دنیا فکر کنید و تحلیل بدهید. گیرم که تحلیلی هم بدهید که خلاف واقع باشد؛ باشد! خدا لعنت کند آن دستهایی را که تلاش کردهاند و میکنند که قشر جوان و دانشگاه ما را غیرسیاسی کنند. حکومتهای مستبد دنیا، صرفهشان به این است که مردم سیاسی نباشند؛ مردم درک و تحلیل و شعور سیاسی نداشته باشند. اما حکومتی که میخواهد به دست مردم کارهای بزرگ را انجام دهد؛ نظام را میخواهد با قدرت بیپایان مردم به سر منزل مقصود برساند و مردم را همه چیز نظام میداند، مگر مردمش – بخصوص جوانان، و بالاخص جوانانِ دانشجویش – میتوانند غیرسیاسی باشند!؟ مگر میشود!؟ عالِمترین عالِمها و دانشمندترین دانشمندها را هم، اگر مغز و فهم سیاسی نداشته باشند، دشمن با یک آبنبات تُرش میتواند به آن طرف ببرد؛ مجذوب خودش کند، و در جهت اهداف خودش قرار دهد! این نکات ریز را، باید جوانان ما درک کنند.»
دانشجویی که با رژیم پهلوی مبارزه کرد و در شکلگیری نظام اسلامی تاثیرگذار بود، مقابل نظام سلطه نه تنها تسلیم نمیشود بلکه با قوت و قدرت هرچه بیشتر ایفای نقش میکند و نیک میداند در سپهر سیاست چه وظیفهای برعهده دارد. در همین رابطه حضرت آیت الله خامنهای سال ۸۷ در دیدار اساتید و دانشجویان در دانشگاه علم و صنعت در روایتی به دلیل تظاهرات دانشجویان در ۱۶ آذر سال ۱۳۳۲ اشاره نموده و میگویند: «جالب است توجه کنید که ۱۶ آذر در سال ۳۲ که در آن سه نفر دانشجو به خاک و خون غلتیدند، تقریباً چهار ماه بعد از ۲۸ مرداد اتفاق افتاده؛ یعنی بعد از کودتای ۲۸ مرداد و آن اختناق عجیب- سرکوب عجیب همه نیروها و سکوت همه- ناگهان به وسیله دانشجویان در دانشگاه تهران یک انفجار در فضا و در محیط به وجود میآید. چرا؟ چون نیکسون که آن وقت معاون رئیسجمهور آمریکا بود، آمد ایران. به عنوان اعتراض به آمریکا، به عنوان اعتراض به نیکسون که عامل کودتای ۲۸ مرداد بودند، این دانشجوها در محیط دانشگاه اعتصاب و تظاهرات میکنند، که البته با سرکوب مواجه میشوند و سه نفرشان هم کشته میشوند. حالا ۱۶ آذر در همه سالها، با این مختصات باید شناخته شود. ۱۶ آذر مال دانشجوی ضد نیکسون است، دانشجوی ضد آمریکاست، دانشجوی ضدسلطه است.»
کرسیهای آزاد اندیشی و میدان دادن به دانشجویان
کرسیهای آزاداندیشی یک فرصت مهم و سازنده برای ترویج گفتوگو، تبادل نظر و تفکر انتقادی در جامعه است. اینگونه نشستها نقش مؤثری در رشد فکری، فرهنگی و اجتماعی دارد و یکی از شخصیتهای شاخص که همواره بر برگزاری این نشستها و بیداری و هوشیاری دانشجویان تاکید میکنند، شخص اول نظام جمهوری اسلامی است.
رهبر انقلاب سال ۸۸ در دیدار با اساتید گفته بودند:یکی از کارهایی که باید در زمینه مسائل گوناگون اجتماعی و سیاسی و علمی انجام گیرد، میدان دادن به دانشجو برای اظهارنظر است. از اظهار نظر، هیچ نباید بیمناک بود. این کرسیهای آزاداندیشی که ما گفتیم، در دانشگاهها باید تحقق پیدا کند و باید تشکیل شود. اگر چنانچه بحثهای مهم تخصصی در زمینه سیاسی، اجتماعی و در زمینههای گوناگون حتی فکری و مذهبی، در محیطهای سالمی بین صاحبان توان و قدرت بحث مطرح شود، مطمئناً ضایعاتی که از کشاندن این بحثها به محیطهای عمومی و اجتماعی ممکن است پیش بیاید، دیگر پیش نخواهد آمد.
پند و اندرزها فقط محدود به دانشجویان و جوانانی که امروز به عنوان «نسل زد» شناخته میشوند نمیشود، بلکه شامل اساتید و صاحب نظران علمی هم شده است. افرادی که با مشورتهای خود میتوانند به مسئولان بخصوص دولتیها کمک کنند. موضوعی که بارها از سوی رئیس دستگاه اجرایی کشور در عصر وفاق ملی مطرح شده و نشان از پالس مثبت قوه مجریه با نهاد علم و دانشگاه است. رئیسجمهور پزشکیان همواره در سخنان خود خواستار مشارکت فعال دانشگاهیان برای کمک به حل مشکلات و بحران های کشور، از جمله اصلاح نظام بودجهریزی، اقتصاد و مدیریت منابع شده است، چرا که براین باور است، اگر دولت برای حل مشکلات با دانشگاهها قرارداد ببندد و دانشگاهها برای کمک و همراهی به صورت عملی وارد میدان شوند، هم مشکلات حل میشود و هم باعث ارتقای سطح دانشگاهها خواهد شد ضمن آنکه پیش از این، رهبر فرزانه انقلاب از دانشگاهیان خواسته بودند، درباره مسائل مهم راهحلهای عالمانه، عینی و قابل تحقق ارائه دهند.
رهبر معظم انقلاب ۲۰ خرداد سال ۹۷ در دیدار اساتید و اعضای هیاتهای علمی دانشگاهها، «کمک به اصلاح زنجیره چرخه تولید و مصرف»، بررسی علمی «موانع تولید کالای با کیفیت داخلی» و «ریشهیابی روانشناختی و جامعهشناختی تمایل برخی قشرها به کالاهای خارجی» را از مسائلی دانستند که جامعه دانشگاهی میتواند درباره آنها راهحلهای عالمانه، عینی و قابل تحقق دهد. ایشان بر نکته مهمی تاکید و خاطرنشان کردند: همانطور که بارها گفتهام تحقق این همکاری، نیازمند طلب و خواست مدیران و مسئولان کشور است بهگونهای که مدیر باید به در خانه دانشمندان برود نه اینکه دانشمند پشت در اتاق مدیر معطل بماند.
دانشجو و حرکت به سمت قله پیشرفت
اگر سخنان امام راحل را در زمان مبارزه با طاغوت مورد توجه قرار دهیم و یا نگاهی گذرا به فرمایشاتشان، پس از پیروزی انقلاب داشته باشیم پی میبریم، ایشان کلید موفقیت کشور را استقلال خواهی و ایستادگی در برابر نظام سلطه میدانستند، سلطهای که هیچگاه نتوانست خواست و اراده مردم را برای پیروزی نظام اسلامی در جغرافیای پهناور ایران پذیرا باشد و به هرشکل ممکن ـ چه در قالب اعمال تحریمها و چه تهاجم نظامی ـ کوشید صدمهای به پیکیره سیاسی کشورمان وارد کند و موفق نشد. آنچه مسلم است، راه را «امامین امت» برای همه بخصوص جوانان و دانشجویان این مرز و بوم مشخص کردهاند و تاکنون گامهای خوبی در این راستا برداشته شده اما نباید عقب نشینی کرد، باید برای پیشرفت کشور باز کار و تلاش کرد و در این مسیر دانشجویان و دانشگاهیان سهم بسزایی خواهند داشت.
حضرت آیتالله خامنهای ۱۲ آبان ماه در دیدار هزاران نفر از دانشآموزان و دانشجویان، جوانان را به معرفتافزایی و اطلاعیابی از مسائل اساسی سیاسی امروز، دیروز و فردای کشور با تشکیل حلقههای معرفتی و بررسی حوادث تلخ و شیرین توصیه کردند و گفتند: علم باید در کشور پیشرفت کند. چند سال قبل، حرکت و پیشرفت علمی ما خیلی خوب بود اما قدری افت کرده است که مسئولان دانشگاهها، محققان و دانشجویان نباید بگذارند سرعت علمی کشور افت کند.
نتیجهگیری…
آنچه منجر به ثبت روز دانشجو در تقویم سیاسی ایران شد نشان میدهد، ۱۶ آذر سال ۳۲ لحظه تولد شعار «مرگ بر آمریکا» و مخالفت با نظام سلطه و سلطه گری در دانشگاه بود که موجب تحولی عظیم در سطح جامعه برای حرکت در مسیر انقلاب شد. به همین خاطر روز دانشجو، روز تبیین ماهیت استکبارستیزی و مقابله همهجانبه با نفوذی است که دشمن آن را برای دانشگاهها هدفگذاری کرده است. دانشگاه و دانشجویان ایرانی هم در طول بیش از چهار دهه از عمر انقلاب اسلامی با بهرهگیری از عقلانیت و سرمایه اجتماعی، جریانهای فکری و فرهنگی سازندهای را در مسیر تعالی ایران و سامان اجتماعی ایجاد و هدایت کردهاند و امروز نیز، در مقطع حساس کنونی که ملتهای مظلوم جهان از جمله مردم مقاوم و مظلوم غزه و فلسطین با حملات و پیمانشکنیهای رژیم غاصب صهیونیستی مواجهاند، نقش دانشگاهیان به عنوان موتور پیشران در آگاهیبخشی، روشنگری و تولید گفتمانهای سازنده بیش از هر زمان دیگری برجسته است.
دیدگاهتان را بنویسید